Moment wymiany obrączek to punkt kulminacyjny każdej ceremonii ślubnej. Ręce lekko drżą ze stresu, w oczach kręcą się łzy, a w głowie nagle pojawia się to jedno, absolutnie paraliżujące pytanie: "Zaraz, na którą rękę mam mu to założyć?! Prawa czy lewa?!".
Choć dziś dla większości z nas odpowiedź jest oczywista - w Polsce obrączkę nosimy na serdecznym palcu prawej dłoni - mało kto zastanawia się, dlaczego właściwie tak jest. Co ciekawe, jeśli spojrzymy na zachodnie filmy lub pojedziemy za granicę, zauważymy, że tam króluje dłoń lewa.
Czy Polacy od zawsze wyróżniali się na tym tle? Jako fotograf ślubny, który uwiecznił ten ważny moment na tysiącach kadrów, postanowiłem zgłębić tę tajemnicę. Historia, która kryje się za naszym polskim zwyczajem, jest niezwykle poruszająca i warta przypomnienia.
Lewa czy prawa? Jak to wygląda na świecie?
Aby zrozumieć polski fenomen, musimy najpierw spojrzeć na resztę świata. W większości krajów Europy Zachodniej (np. we Francji, Wielkiej Brytanii, Włoszech) oraz w Stanach Zjednoczonych obrączkę nosi się na lewej dłoni.
Dlaczego? Korzenie tego zwyczaju sięgają starożytnego Egiptu i Rzymu. Starożytni wierzyli w istnienie tzw. vena amoris, czyli żyły miłości. Według ówczesnej anatomii, żyła ta miała biec bezpośrednio od serdecznego palca lewej dłoni prosto do serca. Choć współczesna medycyna obaliła ten mit, romantyczny symbol przetrwał wieki i rozgościł się w kulturze globalnej.
Polska również początkowo hołdowała tej tradycji. Zatem co się zmieniło?
Dlaczego w Polsce nosimy obrączkę na prawej ręce?
Jeśli myślicie, że o zmianie zadecydował przypadek lub dekret kościelny, jesteście w błędzie. Powód jest na wskroś patriotyczny i nierozerwalnie związany z bolesną historią naszego narodu.
Powstanie Styczniowe i żałoba narodowa
Przełom nastąpił w XIX wieku, a dokładnie w 1864 roku, po upadku Powstania Styczniowego. Był to czas ogromnej narodowej tragedii. Wielu Polaków zginęło w walce, a tysiące zesłano na Syberię. W kraju zapanowała wielka żałoba narodowa.
Zgodnie z ówczesnym zwyczajem, to wdowy przekładały obrączkę z lewej ręki na prawą po stracie męża. Na znak solidarności z poległymi rodakami i z "owdowiałą" ojczyzną, zamężne Polki (a z czasem także ich mężowie) masowo zaczęły przekładać swoje obrączki na prawą dłoń. Ten cichy, ale niezwykle wymowny gest sprzeciwu wobec zaborcy stał się symbolem patriotyzmu.
Kiedy w 1918 roku Polska w końcu odzyskała niepodległość, nie powrócono już do starych przyzwyczajeń. Obrączka na prawej dłoni zakorzeniła się w naszej tradycji tak mocno, że stała się nową normą, która obowiązuje do dziś.
Co z wdowami i wdowcami dzisiaj?
Skoro po Powstaniu Styczniowym wszyscy zaczęli nosić obrączki na prawej ręce na znak żałoby po ojczyźnie, to jak dzisiaj odróżnić osoby, które faktycznie straciły współmałżonka?
Tradycja po prostu uległa odwróceniu. Współcześnie w Polsce osoby owdowiałe na znak żałoby i pamięci po zmarłym partnerze przekładają obrączkę z prawej z powrotem na lewą dłoń.
Okiem fotografa ślubnego - jak założyć obrączkę, by zdjęcia wyszły idealnie?
Historia historią, ale wróćmy na moment pod ołtarz! Moment wymiany obrączek to dla fotografa jedna z najważniejszych sekund całego reportażu. Jeśli chcecie, aby ten kadr wyglądał w Waszym albumie absolutnie perfekcyjnie, zapamiętajcie te trzy złote zasady:
- Zwolnijcie tempo: Stres często sprawia, że Pary Młode wsuwają obrączkę na palec w ułamku sekundy. Dajcie mi szansę to uchwycić! Róbcie to powoli, z namaszczeniem.
- Odsłońcie dłoń: Gdy wsuwasz obrączkę na prawą dłoń partnera, staraj się nie zasłaniać jej całą swoją ręką. Chwyć ją delikatnie palcami od dołu, tak aby obiektyw miał czysty "widok" na wsuwany krążek z góry.
- Patrzcie na siebie, a nie tylko na palce: Jasne, trzeba trafić w odpowiedni palec (i to u właściwej, prawej ręki!), ale gdy krążek jest już na miejscu, podnieście wzrok. Ten uśmiech i ulga w Waszych oczach to najczystsza magia, którą uwielbiam zamrażać w kadrze.
Symbol miłości silniejszy niż prawo
Polska tradycja noszenia obrączki na prawej ręce to piękny dowód na to, jak wielka historia potrafi wpłynąć na nasze najbardziej osobiste, miłosne gesty. Oczywiście dziś, w dobie globalizacji, prawo ani religia nie nakazują rygorystycznie wyboru konkretnej dłoni. Jeśli z jakichś powodów (np. medycznych lub wygody) wolicie nosić ją na lewej - macie do tego pełne prawo!
Najważniejsze nie jest to, gdzie błyszczy złoty krążek, ale to, co on oznacza - Waszą miłość, wierność i obietnicę bycia razem.
Zastanawiacie się nad organizacją swojego wielkiego dnia i szukacie fotografa ślubnego, który nie tylko zna ślubne tradycje, ale przede wszystkim potrafi uchwycić prawdziwe, nieudawane emocje? Świetnie trafiliście. Napiszcie do mnie przez formularz kontaktowy, opowiedzcie o swoich planach na ślub, a ja zadbam o to, by moment wsuwania obrączek (na którąkolwiek rękę!) wyglądał na zdjęciach po prostu zjawiskowo.
Czekam na Waszą wiadomość!